Sự giúp đỡ chí tình

Cương-Thanh-Chiến-Quốc

Đầu năm 1950, Hồ Chủ tịch có các cuộc gặp gỡ, làm việc với Chủ tịch Mao Trạch Đông và các nhà lãnh đạo khác của Trung Quốc. Phía Trung Quốc quyết định công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, quyết định giúp đỡ cách mạng Việt Nam.

Ngay đầu 1950, để tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất kỹ thuật, hậu cần cho việc đào tạo một số cán bộ quân sự có chất lượng cao, phía Trung Quốc nhận bố trí Trường Lục quân Việt Nam sang đóng ở tỉnh Vân Nam(1).

Trường Lục quân Việt Nam đóng quân tại Trung Quốc từ tháng 10 năm 1950 đến tháng 12 năm 1955. Sau 5 năm đóng quân tại Trung Quốc, được sự giúp đỡ về mọi mặt của bạn, trường đã đào tạo cho Quân đội ta 10.405 cán bộ. Trong thời gian trên, trường đã trưởng thành vượt bậc về tổ chức huấn luyện, có đội ngũ giáo viên giỏi với số lượng 500 người. Về quy mô đào tạo đã đáp ứng được yêu cầu của Quân đội trong giai đoạn tổng phản công, chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

Năm 1952, để giúp đỡ Việt Nam đang tiến hành kháng chiến gian khổ, Chính phủ Trung Quốc đã tiếp nhận, xây dựng một nhà trường có quy mô lớn tại thành phố Nam Ninh tỉnh Quảng Tây, lấy tên là Khu học xá Trung ương do đồng chí Võ Thuần Nho, Thứ trưởng Bộ Giáo dục, làm Giám đốc. Khu học xá Trung ương là trường sư phạm có quy mô lớn, số lượng học sinh có lúc lên đến 3000 người. Từ 1952 đến 1954, hàng ngàn học sinh tốt nghiệp ở Khu học xá Trung ương là đội ngũ giáo viên trẻ, có năng lực phục vụ trong ngành giáo dục kháng chiến. Sau khi hòa bình, các cán bộ sư phạm do Khu học xá Trung ương đào tạo là lực lượng nòng cốt trong việc xây dựng nền giáo dục XHCN trên miền Bắc. Từ 1955 đến 1958, Khu học xá Trung ương tiếp nhận 2.000 con em miền Nam sang theo học văn hóa. Tháng 6 năm 1958, Khu học xá Trung ương hoàn thành nhiệm vụ, và chuyển về nước.

Năm 1953, Chính phủ Trung Quốc đã tiếp nhận trường Thiếu nhi Việt Nam, gồm hơn 1000 em, tuổi từ 7 đến 15, là con em cán bộ, bộ đội, liệt sĩ sang thành phố Lư Sơn, sau đó là thành phố Quế Lâm tỉnh Quảng Tây. Từ 1953 đến 1957, các em được học tập văn hóa, được nhân dân thành phố Quế Lâm chăm sóc giúp đỡ. Tháng 8 năm 1957, nhà trường chuyển về sáp nhập vào Khu học xá Trung ương.

Sau 10 năm hòa bình, tháng 8 năm 1964, đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại đánh ra miền Bắc, cuộc chiến tranh cách mạng ở miền Nam đang ở thời kỳ ác liệt. Năm 1965, Chính phủ Trung Quốc nhận hơn 3000 lưu học sinh Việt Nam sang học ở các trường đại học của Trung Quốc.

Từ năm 1966 đến 1968, Chính phủ Trung Quốc nhận các trường giáo dục phổ thông như Trường Nguyễn Văn Trỗi, trường Học sinh miền Nam Nguyễn Văn Bé, trường Dân tộc Trung ương sang thành phố Quế Lâm, tỉnh Quảng Tây. Số học sinh của mỗi trường lên đến trên dưới 1000 người. Các học sinh Việt Nam được nhân dân Trung Quốc quan tâm, giúp đỡ rất chu đáo. Ngày nay nhiều học sinh của các trường trên đã trưởng thành giữ nhiều trọng trách trong bộ máy Nhà nước Việt Nam.

(Trích đăng trong báo Sài Gòn giải phóng nhân 50 năm quốc khánh Trung Quốc 1-10-1999)

(1) Theo “Chiến đấu trong vòng vây” - hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp - QĐND - TN 1995.